Văn Thánh Miếu Vĩnh Long – Di tích văn hóa nổi bật giữa lòng Vĩnh Long
Văn Thánh Miếu Vĩnh Long là điểm đến nổi bật khi khám phá miền Tây sông nước, không chỉ bởi giá trị lịch sử mà còn bởi kiến trúc cổ kính, đậm chất truyền thống. Nơi đây từng được mệnh danh là Quốc Tử Giám của phương Nam, là niềm tự hào của người dân Vĩnh Long nói riêng và khu vực Nam Bộ nói chung.
Địa chỉ – Giờ mở cửa – Giá vé Văn Thánh Miếu Vĩnh Long
- Địa chỉ: Làng Long Hồ, đường Trần Phú, phường 4, TP. Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
- Giờ mở cửa: Tất cả các ngày trong tuần
- Giá vé tham khảo: Miễn phí
Tọa lạc ở vị trí đắc địa – mặt tiền hướng ra sông Long Hồ, Văn Thánh Miếu Vĩnh Long không chỉ thuận lợi cho việc tham quan bằng đường bộ lẫn đường thủy mà còn là điểm dừng chân lý tưởng trên hành trình khám phá vẻ đẹp văn hóa miền Tây.
Trên thần đạo có 03 tấm bia đá
Quá trình xây dựng và gìn giữ Văn Thánh Miếu Vĩnh Long
Văn Thánh Miếu Vĩnh Long được triều đình Huế phê duyệt xây dựng vào năm Tự Đức thứ 14 (1862), chính thức khởi công năm 1864 và hoàn thiện năm 1866. Bên trái miếu, Thơ Lầu được dựng nên để lưu giữ kinh sách cổ.
Sau khi hoàn thành, triều đình cho người đến chăm sóc thường xuyên, đồng thời các sĩ phu lập nên Hội Văn Thánh để tổ chức tế lễ và gìn giữ khu miếu. Khi thực dân Pháp chiếm đóng, họ từng có ý định phá bỏ Văn Thánh Miếu Vĩnh Long để xây dựng dinh tỉnh trưởng. Nhân dân địa phương, đứng đầu là ông Trương Ngọc Lang, đã can đảm đứng lên bảo vệ di tích này.
Trải qua hơn 150 năm, Văn Thánh Miếu Vĩnh Long đã được trùng tu nhiều lần (1872, 1903, 1914, 1933, 1963, 1994, và 2006), vẫn giữ được vẻ đẹp cổ kính và giá trị văn hóa sâu sắc. Năm 1991, nơi đây chính thức được công nhận là Di tích Văn hóa cấp Quốc gia.
Văn Xương Các
Khám phá kiến trúc độc đáo tại Văn Thánh Miếu Vĩnh Long
Văn Thánh Miếu Vĩnh Long gây ấn tượng với cổng tam quan ba tầng mái cong vút, trang trí hình lưỡng long chầu nguyệt bằng gốm xanh, lợp ngói đại tiểu. Hai bên cột có liễn đối chữ Hán đắp nổi, thể hiện tinh thần tôn vinh Đức Khổng Tử và tư tưởng Nho giáo.
Bước qua cổng là con đường dẫn vào điện Đại Thành, hai bên rợp bóng cây sao như hàng quân dàn chào. Tại đây hiện lưu giữ ba tấm bia đá quý giá:
- Tấm bia đầu tiên (1872) khắc văn bia do Phan Thanh Giản soạn, ca ngợi thánh hiền, ghi công các bậc tiền nhân.
- Tấm bia thứ hai (1917) ghi nhận đóng góp của ông Tống Hữu Định và các thân sĩ trùng tu miếu.
- Tấm bia thứ ba (1931) tưởng niệm bà Trương Thị Loan – người đã hiến đất và phụng sự Văn Xương Các.
Nơi thờ Tiên sinh Võ Trường Toản và Khâm sai Kinh lược sứ Phan Thanh Giản
Văn Xương Các, còn gọi là Thơ Lầu hay Tụy Văn Lâu, được thiết kế theo kiểu trùng thiềm điệp ốc, với tầng trên thờ Văn Xương Đế Quân và lưu giữ sách, tầng dưới là nơi nghỉ ngơi, bình văn, luận võ. Phía trước là khu khánh thờ Võ Trường Toản và Phan Thanh Giản, hai danh nhân nổi tiếng của vùng đất Gia Định xưa.
Ở cuối thần đạo là quần thể Văn Miếu chính gồm Điện Đại Thành, Tả Vu, Hữu Vu, được xây bằng hàng rào bê tông kiên cố, không gian nội thất chia thành nhiều gian thờ. Trung tâm là bàn thờ Đức Khổng Tử, bao quanh là các vị thập nhị hiền triết, tạo nên không khí linh thiêng, đầy tôn kính.
Một góc khuôn viên (hồ Nhật tinh)
Tham gia lễ hội truyền thống tại Văn Thánh Miếu Vĩnh Long
Văn Thánh Miếu Vĩnh Long không chỉ là di tích để tham quan mà còn là trung tâm văn hóa, nơi tổ chức nhiều lễ hội đặc sắc trong năm. Tiêu biểu nhất là lễ cúng Đức Khổng Tử vào rằm tháng 2 và tháng 8 âm lịch – dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn đối với bậc thánh hiền và khơi dậy tinh thần hiếu học.
Lễ hội được tổ chức với nghi thức trang trọng: dâng hương, đọc văn tế, tế lễ theo truyền thống, có sự tham gia của đông đảo học sinh, giáo viên và nhân sĩ địa phương. Song song là các hoạt động văn hóa sôi động như: thi thư pháp, vẽ tranh, biểu diễn đờn ca tài tử, thi kiến thức lịch sử – văn hóa,… mang đậm màu sắc Nam Bộ.
Tham dự lễ hội tại Văn Thánh Miếu Vĩnh Long, du khách không chỉ tìm hiểu về di tích mà còn hòa mình vào không gian văn hóa truyền thống, lắng nghe nhịp đập tinh thần hiếu học và đạo lý “tôn sư trọng đạo” ngàn đời.
Đại Thành Điện
